ana sayfa

| iletişim | eski ogelk.net |
Ara  
 

 
Ana Sayfa  » Herkes için... » Yaşamla Dans » Komplo fetişizmi PAYLAŞ  

Komplo fetişizmi

 

Komplo inancının temelinde ortada bir dolap döndüğüne ve dümen çevrildiğine inanmak var

Komplo teorileri, bir anlamda entrikacılığın felsefesi...

Komplo teorileri sadece bizde değil, dünyada da çok yaygın.

Demek ki kültürel değil, evrensel bir kavram...

Şöyle bir konuya araştırınca her önemli olay için geliştirilmiş bir komplo teorisinin olduğu ortaya çıkıyor

Mesele komplo teorisi değil tabii

Mesele komplo teorisyenleri, yani komployu yaratanlar

Bilimsel araştırma sayısı da az değil bu konuda

Adamlar araştırmışlar, ben de özetleyeyim bari

Komplo teorisyenlerinde gelişen bu teori merakının, anlayamadığı şeyleri açıklama çabasından kaynaklandığı gösterilmiş

Yani olayı tanımlayamama ve ne olduğunu bilememe, yeni baştan tanımlama çabalarını doğuruyor

Komplo teorisyenliği; kişi kendini güçsüz (powerlessness) hissettiği zaman daha çok ortaya çıkıyormuş

Yani yetersizlik, "yetememezlik" duygusu "komplosal" açıklama ihtiyacını artıyor

Komplo teorisyenliği; istenmeyen olaydan bir tür kaçma-kaçınma (avoidance) davranışıymış

Yani kişi karşılaştığı olayı kaldıramayacağını hissediyorsa, o zaman komplovari açıklamalara sığınmak rahatlatıyor

Araştırmalara göre komplo teorisyenliğini, kontrolü kaybetme korkusu tetikliyormuş

Yani "olaylar kendiliğinden oluşmuyor, birileri bunu düzenliyor, bu durum geçtikten sonra ben yine kontrol edebileceğim" düşüncesinin ezici hakimiyeti komplo inancını yaratabiliyor

Kontrol odağını (locus of control) dışsallaştıranlarda, komplo inancı içselleştirenlere göre daha yüksekmiş komplo teorisyenliği

Yani olayları ve kendi geleceğini kendi gücüyle değiştirebileceğine inananlar da "bir dolap dönüyor" inancı daha az oluyor

Aslında komplo teorisi üretme merakı, bir anlamda olaylarla yüzleşmekten kaçınmaymış

Yani komploculuk istenmeyen olumsuz duygu veya durumla karşılaşmaktan bir kaçış, kabullenmeme, bu nedenle yan yollara sapış ve mantıkla açıklamalar getirme yoluyla rahatlama çabası oluyor

Komploya inananların genelde birbirinden değişik ve farklı komplolara da inandıkları da gösterilmiş. Bazen bu komplo teorileri karşıt olsa bile komplo teorisyenleri bunlara inanmaya devam ediyormuş...

Demek ki, mantıksal bir düşünme tarzından daha çok bir inanç oluyor

Komplo teorisyenlerinin "dolabı döndüren" kişiye kendinden daha büyük bir güç atfettiği de açık

Komplo teorisyenliği benliğin bir reaksiyonu hatta refleksiymiş...Bir olaya yukarıda özetini verdiğim nedenler dolayısıyla seçilen kişisel bir tepki yolu.

Sağlıklı mı bilinmez? Ama kişiyi koruduğu ve korunmak için bir mekanizma olduğu kesin...

Komplo teorilerinin beş temel inancı varmış: Görünüşün aldatıcıdır, düşman hep kazanır, hiçbir şeyin rastgele değildir, işin içinde güç-şöhret-para-seks vardır, bu olayın bir geçmişi vardır

Komplo teorisyenliği ile komplo fetişizminin ortak noktası nesne ile özne arasında kurulan uydurma ilişki

Peki komplo teorisyenliği ile komplo fetişizmi arasında nasıl bir fark var?

Bana göre komplo teorisyenleri komploya tamamen inanıyorlar, komplo fetişistleri ise inanmak istiyorlar

Komplo fetişistleri kendileri gerçekten inanmaya başlayıncaya kadar ilkel olsa bile her tür komplo teorisine sarılıyorlar, geliştiriyorlar

Tüm hedef kendilerini de inandırabilmek

Komplo teorisyenliği, paranoya ile üvey de olsa kardeş

Komplo fetişizmi ile paranoya ise çok farklı

Çünkü komplo fetişistleri krizle bir başa çıkma yöntemi geliştiriyorlar

Bildik yöntemleriyle başa çıkamadıkları krizlerle...

 

Seçme kaynaklar

Neal Kumar Katyal . Conspiracy Theory . The Yale Law Journal. Vol. 112, No. 6 (Apr., 2003), pp. 1307-1398

Wood, Michael J.; Karen M. Douglas, Robbie M. Sutton (2012-01-25). "Dead and Alive: Beliefs in Contradictory Conspiracy Theories" (PDF). Social Psychological and Personality Science. Retrieved 2012-02-08.

Hodapp, Christopher; Alice Von Kannon (2008). Conspiracy Theories & Secret Societies For Dummies. John Wiley & Sons.

Emilia Bakola  (2007) The Paranoiacs who Knew Too Much: Postmodern Knowledge and Hollywood Cinema. Doktora tezi

 

 

 

 
 
SON 0 YORUM Yorum Gönder  

Kişisel

Herkes için...

Akademik

web siteleri